A cidade de Ourense rendeu onte unha sentida homenaxe ao Patriarca das Letras Galegas, como parte da intensa axenda polo 50 cabodano do seu pasamento. A figura de Ramón Otero Pedrayo segue a mostrar a súa pegada imborrable na sociedade ourensá, que lembra cun agarimo inesquecible ao que foi un dos guías do pobo galego durante o século XX.
Cerimonia conmemorativa
A xornada de honra ao escritor e intelectual ourensán (1888-1976) de onte domingo comezou cunha misa conmemorativa oficiada polo bispo de Ourense, monseñor Leonardo Lemos, na Catedral de Ourense, o mesmo templo onde as exequias tiveron lugar hai medio século. O acto relixioso para honrar a memoria do Patriarca das Letras Galegas contou coa presenza de Miguel Santalices (presidente do Parlamento de Galicia), Eduardo López Pereira (presidente da Fundación Otero Pedrayo), Román Rodríguez (conselleiro de Educación), Manuel Pardo (delegado territorial da Xunta en Ourense), o tenente coronel Berguillo (Garda Civil) e Rosendo Fernández (Deputación), entre outras autoridades.
A coral De Ruada, coa que Don Ramón mantivo unha relación entrañable, acompañou en formato de coro a liturxia, en cuxa apertura se escoitou o “Gloria in excelsis Deo”. Durante as lecturas citáronse versículos dos Feitos dos Apóstolos, as Cartas Apostólicas e do Evanxeo segundo San Xoán. “Cúmprense os cincuenta anos do pasamento de don Ramón, e para nós é unha data moi significativa. Sobre todo tendo en conta que xusto hoxe, o día 12 de abril de 1976, facíanse aquí, na mesma catedral de Ourense, a súa misa exequial. Don Ramón Otero Pedrayo pode ser definido como un deses humanistas cristiáns e un gran humanista da galeguidade”, destacou monseñor Lemos.
Tributo na tumba de Don Ramón
Cara ao cemiterio de San Francisco desprazáronse posteriormente as autoridades para render tributo cunha ofrenda floral na tumba de Don Ramón. Eduardo López Pereira, presidente da Fundación Otero Pedrayo, pronunciou unhas sentidas palabras en lembranza do legado do célebre ourensán, dirixíndose cara ao seu sepulcro: “Aquí estamos, Don Ramón, medio século despois, nesta terra pola que loitaches, na que sementaches, e que agora dá os seus froitos. Grazas, Don Ramón, por xuntarnos a todos; ti aglutínasnos. Podes ter por seguro que aquí, agora e sempre, estarás na nosa mente”.
Ademais, López engadiu: “Estamos celebrando os 50 anos do seu pasamento e os 100 anos da Guía de Galicia, na que nos ensinou a todos o que era a paisaxe e a terra. Nun momento en que a xeografía era aprender ríos e cidades, el foi un superadiantado; un promotor do que hoxe é algo que está na mente de todos: contemplar, desfrutar e coidar a paisaxe para os nosos sucesores. Que o deixara por escrito hai un século parece un milagre. Por iso ten o recoñecemento social, como demostrou o Parlamento de Galicia ao declarar por unanimidade este 2026 como Ano Oteriano”.
Moita xente na cidade de Ourense lembra aínda o gran funeral deste fillo ilustre. A proba é que onte acudiron ao cemiterio non só autoridades, senón persoas marcadas pola fonda impresión do legado oteriano. Transcorridos 50 anos, a humanidade de Otero Pedrayo segue viva. Juan Luis Saco, antigo alumno seu, compartiu as súas lembranzas: “En terceiro de Bacharelato, curso 1950-51, deume Historia Universal. Era un home que chegaba á clase co sombreiro, poñíao na mesa e comezaba unhas clases absolutamente maxistrais. Nunca o vin, nin no instituto nin na universidade, levar notas ou un guión; falaba todo de memoria. Era un home a quen a humanidade lle saía por todas partes”.