A Consellería do Medio Rural reafirma e consolida o seu compromiso estratéxico coa protección do patrimonio natural galego mediante un reforzo histórico das políticas de prevención de incendios forestais. Para o vindeiro exercicio de 2026, a Xunta de Galicia deseñou un plan financeiro que mobilizará un total de 75,38 millóns de euros, o que supón un incremento exponencial do 50 % con respecto ao orzamento executado do ano 2025. Este crecemento non é un feito illado, senón que reflicte unha tendencia ascendente e sostida no tempo que se evidencia ao comparar estas cifras cos 21,3 millóns de euros que se destinaban a esta mesma finalidade no ano 2007, triplicando o investimento en menos de dúas décadas para facer fronte aos novos desafíos climáticos.
Intervencións Directas e Infraestruturas
Este importante despregue económico canalízase maioritariamente cara a intervencións directas sobre o terreo, priorizando as superficies de monte público; é dicir, as que son competencia da xestión autonómica. Nestas zonas, os traballos céntranse na creación e mantemento de infraestruturas defensivas vitais, como son as rozas de devasas e o acondicionamento de faixas auxiliares de biomasa que actúan como barreiras naturais contra o avance das lapas. Este labor esténdese tamén aos montes veciñais en man común grazas ao establecemento de acordos de colaboración, integrando así unha maior porcentaxe de territorio baixo un esquema de protección activa.
Os fondos permiten a modernización da rede de pistas forestais e o mantemento de puntos de auga estratéxicos, elementos determinantes para garantir que os servizos de extinción poidan actuar coa máxima axilidade e eficacia en canto se detecta un foco. A eficiencia na aplicación destas medidas fundaméntase nunha planificación dinámica e científica, que permite abordar os novos desafíos climáticos con maior preparación.
Gobernanza e Cooperación
A gobernanza da prevención estrutúrase de abaixo cara arriba, partindo do coñecemento técnico especializado dos 19 distritos forestais que compoñen o mapa galego. Consciente de que a loita contra o lume é unha responsabilidade compartida, tendo en conta que o 98% do monte é privado, a Consellería non limita a súa acción á execución directa, senón que mantén convenios e liñas de axuda económica dirixidas específicamente aos concellos e ás comunidades de montes. Deste xeito, foméntase a cooperación institucional e social, dotando de recursos aos actores locais para que poidan manter o seu contorno limpo e seguro durante todo o ano.
Dentro dese abano de ferramentas de prevención, un dos mecanismos que acadou maior consenso entre as administracións locais é o convenio para a xestión da biomasa nas faixas secundarias. Estas áreas, que son as máis próximas ás vivendas e núcleos habitados, resultan críticas para garantir a seguridade das persoas e dos seus bens fronte á ameaza do lume.
Recuperación e Axudas Económicas
A ambición desta nova fase do convenio reflíctese de xeito directo no eido financeiro, xa que o orzamento destinado a esta colaboración duplícase para o exercicio 2026 ata alcanzar os 25 millóns de euros anuais. Esta partida inclúe o fondo específico de Limpeza de Faixas, dotado con 10 millóns de euros. O novo marco normativo pon un énfase especial no apoio aos concellos de menos de 10.000 habitantes, que a miúdo carecen de medios técnicos suficientes, e axiliza os procedementos para realizar execucións subsidiarias.
No relativo ás axudas económicas, dende a Consellería do Medio Rural puxéronse a disposición dos afectados ata oito liñas de axudas que cubren o 100 % do investimento e que, nalgúns casos, pode chegar aos 200.000 euros por persoa, se ben as liñas son acumulables entre si. Lévanse aprobado xa 484 expedientes por importe de máis de 5,2 millóns de euros, entre os que se atopan solicitudes para paliar os danos ocasionados nas explotacións agrícolas, gandeiras e forestais.